مرین‌پرس > شیلات > از لاکپشت دریایی تا گیتار ماهی؛ تنوع آبزیان خلیج فارس
کد خبر: 13892 تاریخ انتشار: آذر 6, 1399

از لاکپشت دریایی تا گیتار ماهی؛ تنوع آبزیان خلیج فارس

خلیج فارس در امتداد دریای عمان قرار دارد و ما ایرانیان از آن به‌عنوان یک نماد ملی یاد می‌کنیم. خلیج فارس یک اکوسیستم منحصربه فرد نیمه بسته‌ است که در مقایسه با سایر دریاهای «مناطق نیمه‌گرمسیری» دارای تنوع گونه‌ و زیستگاهی بسیار بالایی است. منطقه خلیج فارس یک آزمایشگاه طبیعی است چراکه شورترین و داغ‌ترین آب دنیا را دارد و یکی از آلوده‌ترین خلیج‌ها و اکوسیستم‌های دنیا نیز محسوب می‌شود.

جراح ماهی دم قیچی از ماهیان خلیج فارس
زمان مطالعه: 4 دقیقه

به گزارش مرین‌پرس، خلیج‌فارس اکوسیستمی است که گونه‌های بسیار متنوع آن توانسته‌اند در شرایط سخت در کنار یکدیگر تاب‌آوری کنند اما واقعا چقدر درباره این دریا، موجودات زنده آن و تهدیداتی که متوجه آن‌ها است، می‌دانیم؟ در ادامه به ۱۰ نکته درباره انواع گونه‌های آبزی خلیج‌فارس و وضعیت حفاظتی آن‌ها اشاره می‌کنیم.

*  ۲۷ گونه  پستاندار دریایی در خلیج‌فارس و دریای عمان گزارش شده‌اند که می‌توان به حدود ۱۰ گونه از دلفین‌ها، گونه‌ای از دلفین‌های بدون باله «پورپویز»، نهنگ‌های قاتل «اورکا»، نهنگ خلبان «پیلوت وال» دلفین «ریسو» و یک نوع گاو دریایی به نام «دوگانگ» که درجنوب خلیج‌فارس زیست می‌کند، اشاره کرد.

* وجود چند گونه نهنگ از جمله «نهنگ براید»، «نهنگ کوهان دار»، «نهنگ باله‌ دار» ، «نهنگ آبی»  و «اسپرم وال» در دریای عمان  و آب‌های خلیج‌فارس گزارش شده‌ و مهمترین مخاطرات پستانداران دریایی در  منطقه ما برخورد با شناورها و گیر کردن در تورهای سرگردان و تورهای ماهیگیری است.

* پنج نوع لاک‌پشت‌ دریایی نیز از گونه‌های شاخص خلیج‌فارس به‌شمار می‌روند. دو گونه «لاک‌پشت سبز دریایی» و «لاک‌پشت دریایی منقارعقابی» در سواحل ایران تخم‌گذاری می‌کنند که لاک پشت‌های‌ منقار عقابی در ایران پراکنش بیشتری دارند و آنها جزوگونه‌های بومی به‌شمار می روند اما گونه های«لاک‌پشت زیتونی» و «لاک‌پشت سرخ» و «لاک‌پشت چرمی» به‌صورت مهاجر به خلیج‌فارس می‌آیند. 

زیستگاه لاک پشت های دریایی جزیره کیش در ایران

* می‌توان به تنوع انواع پرنده‌های آبزی و کنار آبزی خلیج‌فارس اشاره کرد. کلونی‌های بزرگی از پرندگان «باکلان» در سواحل خلیج‌فارس بزرگترین کلونی منطقه غرب آسیا را تشکیل می‌دهند و «پرستوهای دریایی» در جزایر خلیج‌فارس تخم‌گذاری می‌کنند علاوه‌بر پرستوهای دریایی گونه‌های مختلفی از پرندگان کنار آبزی  از جمله انواع حواصیل، پلیکان، اردک‌ها و … یا پرندگان شکاری مانند «عقاب دریایی»  و«عقاب ماهیگیر» در منطقه خلیج‌فارس نیز مشاهده می‌شوند که حکایت از تنوع خوب پرندگان آبزی و کنار آبزی در منطقه ما دارد.

جزیره قبر ناخدا - بندر ماهشهر
سلیم‌های خرچنگ‌خوار-جزیره قبر ناخدا/بندر ماهشهر

* بیش از ۹۰۰ گونه ماهی که شامل ۱۵۷ خانواده از انواع ماهیان استخوانی و غضروفی می شود، در منطقه ما گزارش شده است  که از این تعداد بیش از ۸۰ گونه مربوط به ماهیان غضروفی است. ستون فقرات این ماهیان استخوان ندارد و به جای آن غضروف دارد. به همین دلیل آن‌ها را ماهیان غضروفی می‌نامند که ۴۶ گونه کوسه ماهیان، چهار گونه اره ماهی، شش گونه سوس ماهی (گیتار ماهی)، ۲۸  گونه  سفره ماهی را شامل می‌شوند. متاسفانه ماهیان غضروفی در منطقه ما وضعیت حفاظتی خوبی ندارند و جزو گونه‌های در معرض خطر انقراض هستند.

* چهار گونه کوسه ماهی و سه گونه اره ماهی، دو گونه گیتار ماهی و سه گونه سفره ماهی به‌صورت بحرانی در معرض خطر انقراض قرار گرفته‌اند به نحوی که سال‌هاست مشاهده نشده‌اند. ۱۷ گونه کوسه در معرض خطر و ۱۷ گونه نیز به دلیل بهره برداری زیاد دروضعیت آسیب پذیر قرار دارند و ۱۲ گونه دیگر نزدیک به تهدید هستند همچنین ۱۷ گونه از سپرماهیان نیز در معرض خطر انقراض قرار گرفته‌ و ۱۳ گونه به شدت آسیب پذیر شده‌اند.

* جمعیت ماهیان غضروفی به دلیل رشد کند و زادآوری کم رو به کاهش است. علیرغم ممنوعیت صید این ماهیان روند کاهش جمعیت آن‌ها همچنان ادامه دارد.

اره ماهی در خلیج‌فارس
اره ماهی در خلیج‌فارس

* «کوسه نهنگ» یا همان « کولی کر» یکی از بزرگترین ماهیان جهان است و در خلیج‌فارس زندگی می‌کند. این آبزی ۱۰۰ سال عمر می‌کند و به طولی بالغ بر ۱۴ متر می رسد و منطقه خلیج‌فارس یکی از مهمترین زیستگاه‌های این گونه در شمال غرب اقیانوس هند به حساب می‌آید. ماهی گوبی مرجانی با طول ۲ سانتیمتر کوچکترین ماهی خلیج‌فارس است.

* انواع پلانکتون‌ها، انواع پلی‌کت‌ها، کرم‌های لوله‌ای، شقایق‌های دریایی، عروس‌های دریایی و ۹ گونه مار دریایی از دیگر گونه آبزیان خلیج‌فارس به حساب می‌آیند.

* تنوع زیستی خلیج‌فارس نشان می‌دهد که یک منطقه ویژه دریایی است اما متاسفانه بیشترین حجم استحصال از دریا، ریزش رسوبات برای ساخت جزایر مصنوعی و توسعه ساحلی در بخش جنوبی خلیج‌فارس را شاهد هستیم. همچنین ۹۰ درصد آب شیرین کن های جهان در منطقه خلیج‌فارس قرار دارد که با ریزش تلخ آب و پساب خود به حجم شوری این دریا می افزایند. سالانه بیش از ۵۵ هزار شناور نفتی، تجاری، ماهیگیری و نظامی در این دریا تردد می کنند بنابراین از پر تردد ترین مناطق دنیا است.


منبع: ایسنا

شکیلا لشکری

کارشناسی ارشد فیزیک دریا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

نیروی دریایی ارتش؛ حماسه، پایداری و اقتدار در دریا

پ آذر 6 , 1399
سرهنگ ستاد قاسم‌اکبری مقدم به مناسبت هفتم آذر ،روز نیروی دریایی،در یادداشتی حماسه‌های نیروی دریایی ارتش را در دوران دفاع مقدس واکاوی کرد.
زیردریایی کلاس فاتح در حال دریانوردی و عملیات