گفت‌وگوی کارشناسی/ آیا ایده بستن تنگه هرمز با غرق کردن کشتی های فرسوده امکان پذیر است؟

در این گفت‌وگوی کارشناسی به سوالات ایجاد شده در جامعه در خصوص ایده بستن تنگه هرمز با غرق کردن کشتی های فرسوده و امکان‌سنجی آن از سوی دکتر محمد مونسان پاسخ داده شده است.

بستن تنگه هرمز
زمان مطالعه: 8 دقیقه

چندی پیش ایده‌ای از سوی دکتر محمد مونسان مطرح شد که اگر روزی قرار بر بستن تنگه هرمز باشد، راه حل اصلی ایران غرق نمودن کشتی‌های فرسوده و قدیمی خود در تنگه هرمز است نه قایق‌های تندرو یا کشتی‌های بزرگ نظامی. این ایده سوالات زیادی را در جامعه ایجاد کرد که در مصاحبه با مرین‌پرس این سوالات پاسخ داده شده است.

مرین‌پرس: آقای دکتر، این ایده از طرف شما بوده یا قبلا مطرح شده‌است؟

من قبلا جایی این ایده را ندیدم یا نشنیدم. البته مطالبی در مورد جنگ نفتکش‌­ها در زمان جنگ مطرح شد که با این ایده فرق دارد. هرچند که جدید بودن یا نبودن آن برایم مهم نیست بلکه این مهم است که در محاسبات طرف­‌های خارجی، این گزینه نیز به عنوان یکی از ابزارهای عملی ایران گنجانده شود.

مرین‌پرس: اصلا چرا هر از چندگاهی این موضوع بستن تنگه هرمز مطرح می‌­شود؟

متاسفانه در روزگاری هستیم که قواعد بین المللی بازیچه دست ابرقدرت‌ها است. همین یکی دو سال اخیر شما شاهد هستید که آمریکایی­‌ها (و بعضا اروپایی‌­ها) نفتکش‌­های ایرانی را در نقاط مختلف دنیا بدلیل قوانین داخلی آمریکا که هیچ وجهه بین المللی ندارند، توقیف می­‌کنند و در روز روشن، نفت آن‌ها را به فروش می‌­گذارند. خب این یعنی راهزنی دریایی در روز روشن. طبیعتا ایران هم باید واکنشی نشان دهد وگرنه این رویه، گریبان کشتی‌­های تجاری و کانتینربرهای ایران را هم خواهد گرفت. اینکه اگر قرار باشد یک کشور بخاطر قوانین داخلی خود یا بخاطر حکم فلان قاضی در فلان ایالت، اموال کشورهای دیگر را مصادره کند، سنگ روی سنگ بند نخواهد شد. طبیعی است که ایران هم در تلافی این اقدامات غیرقانونی، اقدامات متقابل کند.

نمایش مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز با عرض ۱۰ کیلومتر و ۳ کیلومتر

مرین‌پرس:در ایده‌­ای که مطرح کردید به نظر می­‌آید حتی با غرق نمودن 5 فروند کشتی ULCC بازهم جاهایی برای عبور نفتکش‌­ها باقی بماند. اینطور نیست؟ و آیا دقیقا می­‌توان تعدادی نفتکش غول­‌پیکر را دقیقا با دقت سانتیمتری در نقاطی خاص غرق نمود؟

نگاه کنید در اینجا پروژه نصب یک سکو مطرح نیست که دقیقا بخواهد با دقت سانتیمتری در جایی در کف دریا بنشیند. همین­که تعدادی کشتی مغروقه در مسیر کشتیرانی نفتکش‌­ها قرار بگیرد مطمئنا هیچ شرکت بیمه‌­ای حاضر به بیمه نفتکش­‌ها نخواهد شد و به تبع آن هیچ شرکت کشتیرانی یا نفتکش، کشتی­‌های خود را به این منطقه اعزام نخواهد کرد چراکه آن‌ها می­‌دانند یک درجه خطای سیستم ناوبری کشتی، در چنین جاهایی منجر به تصادم خواهد شد.

مرین‌پرس:مطرح کردید که بیرون کشیدن این کشتی‌­ها چند ماه یا حتی چند سال ممکن است بطول بینجامد. آیا نمی­توان این مغروقه را با انفجار زیرآبی از سر راه برداشت؟

کسانی که با دریا و کشتی سروکار دارند می­‌دانند که انفجار در زیر آب با انفجار در هوا خیلی تفاوت دارد. در زیر آب نمی‌­توان یک جسم را با انفجار، پودر نمود. ضمن اینکه در چنین مواردی شاید انفجار زیر آب، کار را خرابتر کند و بدنه کشتی را تبدیل به تعدادی آهن پاره کند که ممکن است عمودی یا مایل بر کف دریا پراکنده شوند و کشتیرانی را ناامن­تر کنند. برای بدنه یک کشتی عظیم ULCC عملا چنین چیزی دور از ذهن است، ضمن اینکه خود این کار نیز ماه‌ها زمان می­برد. اصولا کار در دریا به این سادگی­‌ها نیست. شما در جریان مسدود شدن کانال سوئز مشاهده کردید که نوک قسمت سینه کشتی به گل نشست. در نگاه اول، شاید می­‌گفتند که خب این کار با تعدادی یدک کش ساده ظرف چند ساعت رفع می­شود ولی همین کار ساده 7 روز بطول انجامید و قیمت کالاهای تجاری و سوخت در دنیا افزایش یافت.

نمونه ای از ابعاد یک نفتکش ULCC

مرین‌پرس:آیا این کار منجر به صدمه دیدن اقتصاد ایران نخواهد شد؟

قطعا صدمه جدی خواهد دید ولی این‌ها گزینه­‌هایی برای روز مبادا هستند که امیدواریم هرگز فرا نرسد. آیا وقتی کشوری درگیر یک جنگ تمام عیار با یک قدرت دیگر می‌­شود دیگر مسائل اقتصادی مانند قبل تحلیل خواهند شد؟. در چنین شرایطی آنچه مهم است دفاع از شرافت و عزت یک سرزمین است. وقتی کشتی‌­های ما را به‌راحتی در اقصی نقاط دنیا مانند جبل الطارق، یونان و سواحل آمریکای جنوبی توقیف می‌­کنند و نفت آن را در روز روشن به فروش می‌گذارند، طبیعی است که باید عکس العمل نشان دهیم همان‌طور که در مورد کشتی­‌های انگلیسی و یونانی همین کار را کردیم و آن‌ها مجبور به آزادسازی نفتکش‌­های ما شدند. به نظرم یک جاهایی باید عزتمندی، شرافت و حیثیت را بر اقتصاد و سیر بودن شکم ترجیح داد. این روش متفاوت زندگی آزادمردان است.

وضعیت یک کشتی ULCC غرق شده در تنگه هرمز با عمق ۱۰۰ متر که عبور کشتی های اقیانوس پیما را با خطر مواجه می کند.

مرین‌پرس:آیا چنین کاری، دنیا را با ما دشمن نخواهد کرد؟

اولا دقت کنید که این‌ها عوامل تهدید علیه دشمن هستند تا محاسبات دشمن را تغییر داده و بازدارندگی ایجاد کنند. قرار نیست حتما و لزوما اجرا شوند. اینها بیشتر «چنگ و دندان نشان دادن» طرفین قبل از درگیری است همانطور که آمریکایی­‌ها در این روزها با تبلیغات رسانه­‌ای سنگین، از اعزام رزمناوها و هواپیماهای F-16 و F-35 خود با آب و تاب دم می­زنند. خب ایران باید چکار کند؟ بنشیند و نگاه کند تا هر روز کشتی­‌های ایران را در دنیا توقیف کنند و ایران هم جرات نداشته باشد به کشتی‌­های آنها چپ نگاه کند؟ این منطقی است؟.

دوما آنطور که برخی رسانه‌­های ما قلمداد می­کنند، قبل از اینکه دنیا با ایران دشمن شود، با آمریکا دچار مشکل خواهد شد. مثلا در جنگ اوکراین، آتشی که روشن شد منجر به افزایش قیمت مواد غذایی و سوخت در کل دنیا شد و تبعات آن را حتی اروپایی‌­ها و آفریقایی‌­ها نیز چشیدند. در واقع آتش جنگ اوکراین به چشم اروپا رفت و منفعتش در جیب آمریکا که اتفاقا رئیس جمهور فرانسه و رئیس کمیسیون اروپا نیز در این زمینه اعتراض کردند که این جنگ باعث شد قیمت سوخت اروپا چند برابر شود ولی میلیاردها دلار سود عاید آمریکایی‌­ها از محل افزایش قیمت سوخت شد.

یا مثلا در جریان جزیره تایوان که منجر به افزایش شدید تنش بین آمریکا و چین شده و منجر به تهدید امنیت تنگه مالاکا و اقتصاد کل دنیا شده، اعتراض بسیاری از کشورها به دخالت­‌های بیجا و جنگ افروزی‌­های مکرر آمریکا را در پی داشته است. البته این روش و منش قدیمی آمریکایی­‌هاست که همیشه اروپایی‌­ها و بقیه دنیا را قربانی مطامع خود کرده‌­اند. مثلا در جنگ جهانی دوم، آمریکایی­‌ها در سال‌های ابتدایی دخالتی در جنگ نکردند تا کل اروپا زیر شنی­‌های تانک‌­های نازیسم با خاک یکسان شد. صرفا در ماه‌های پایانی جنگ که هیتلر در سرمای روسیه به تله افتاد و شکست خورد و مشخص شد که ارتش کمونیستی شوروی فاتح بلامنازع جنگ است، حاضر به دخالت در جنگ شد.

الان هم قطعا وجهه مخدوش آمریکا و اقتصاد دنیا ظرفیت یک درگیری جدید در یک تنگه مهم دیگر مانند تنگه هرمز را نخواهد داشت. قطعا اگر دنیا به این قطعیت برسد که در صورت بروز تنش نظامی در خلیج فارس، قطعا تنگه هرمز برای ماه‌ها یا سال‌ها بسته خواهد شد (حالا با روش غرق کردن کشتی­‌های فرسوده یا هر روش دیگری)، قطعا منجر به اعمال فشار شرکای اروپایی و آسیایی بر آمریکا خواهد شد که مجددا به دنبال شعله‌­ور کردن آتش جنگی دیگر در خلیج فارس و تنگه هرمز نباشد.

مرین‌پرس: و سخن پایانی

سخن پایانی من این است که اگر دشمنان ایران به این باور قطعی و مسلم برسند که ایران توانایی این را دارد که تنگه هرمز را برای ماه‌ها مسدود کند، قطعا هرگز جنگی در خلیج فارس رخ نخواهد داد چراکه مصداق «بر سر شاخه نشستن و بن بریدن است».

ما همگی وظیفه داریم که به عنوان سربازان وطن، از هر ابزار و روشی برای پر کردن دست سیاستمداران و نظامیان خود برای ارتقاء سطح بازدارندگی استفاده کنیم. هر ایرانی که بر طبل ناتوانی ایران در مسدود کردن تنگه هرمز بکوبد قطعا خودزنی کرده و کشور را بیشتر در معرض تهاجم نظامی قرار داده است. گزینه‌­های روی میز خودمان را افزایش دهیم همانطور که آن‌ها می‌دهند.  

آخرین اخبار دریایی:

آخرین ویدئوهای دریایی:

شکیلا لشکری

دانشجوی دکتری فیزیک دریا -  سردبیر مرین‌پرس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

کشتی‌های آب مورد نیاز خود را چگونه تأمین می‌کنند؟

ج مرداد 20 , 1402
دازرف در یک ویدئو آموزشی نحوه تامین آب مورد نیاز شناورها و کشتی‌ها را تشریح می‌کند.
تجهیزات تامین آب کشتی و شناور از دریا- sea chest & strainer

شاید برای شما جالب باشد