شماره 2/ساختمان لاک‌پشت؛ نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصادی جزیره قشم

احداث ساختمان لاک‌پشت به عنوان یک نماد ساحلی ماندگار در جزیره قشم، علاوه بر حفظ ارزش‌های والای محیط زیستی و فرهنگی، سبب توسعه اقتصادی و گردشگری این جزیره همجوار خلیج‌فارس خواهد شد.

ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
زمان مطالعه: 11 دقیقه

امروزه طراحی و ساخت نمادهای شهری نه تنها سبب ایجاد هویت شده و معماری شهر پیرامون آن نماد شکل گرفته بلکه زنجیره اقتصادی بسیار بزرگی از مجموعه‌های اداری و تجاری، رستوران‌ها و دیگر مراکز تفریحی را نیز شامل می‌شود. با توجه به اهمیت این موضوع که پیامد آن توسعه‌یافتگی اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است؛ علی مهدیان، ناصر علیقلی زاده فیروزجایی، عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران و محمد مونسان، عضو هیئت علمی دانشگاه شاهرود، با استفاده از هوش مصنوعی اقدام به نمادسازی شهرهای ساحلی و بندر کرده‌اند که این نوید داده می‌شود که این سلسله مطالب به صورت پیوسته در پایگاه خبری مرین‌پرس منتشر خواهد شد. در یادداشت اول برج مشعل جهت ساخت در پایتخت انرژی ایران، بندر بوشهر، در مرین‌پرس منتشر شد.


اهمیت ساخت نماد‌های ساحلی

حدود یک دهه است که این سوال در جامعه دریایی مطرح شده است که چرا در 5800 کیلومتر از سواحل ایران، چرا هیچ شهری دارای نماد شهری فاخر به عنوان جاذبه گردشگری نیست؟ چرا در مهمترین و ثروتمندترین مرکز گردشگری جنوب کشور یعنی جزیره کیش، یک کشتی پوسیده (به کشتی یونانی) باید سمبل و نماد این جزیره باشد؟ و اما سوال بدیهی‌­تر اینکه اگر کسی به شهرهای ساحلی ایران در شمال و جنوب مانند خرمشهر، بوشهر، بندرعباس، چابهار، رامسر و بابلسر سفر کند، از چه نمادهایی عکسبرداری کند تا نشان دهد به آن شهرها سفر کرده است؟! دریا و آسمان که در همه جا یک رنگ است. هم‌­اکنون این سوال‌­های بی‌­جواب به شهر بوشهر رسیده است. بوشهر و عسلویه به عنوان پایتخت انرژی ایران شناخته می­شوند و یکی از مهمترین منابع درآمدی کل ایران از این استان استخراج می­گردد.

اسکله بندر بوشهر
نمای ساحلی بندر بوشهر بدون هیچ‌گونه اثر فاخر و جذاب

در نگاه اول، توقع این است که شهری با این ثروت و اهمیت که حتی تنها نیروگاه هسته‌­ای ایران را در خود جای داده و محل تردد کارشناسان خارجی است، دارای یک نماد شهری فاخر و یک چهره شهری زیبا و مدرن داشته باشد. ولی متاسفانه این شهر نیز همانند سایر شهرهای جنوبی ایران چهره‌­ای مهجور و فقیرانه دارد. شاید یکی از علل اصلی آن، نبود یک نماد شهری فاخر و معروف در مرکزیت یک مجموعه گردشگری مدرن و زیبا در کنار ساحل باشد.شاید یکی از علل اصلی آن، نبود یک نماد شهری فاخر و معروف در مرکزیت یک مجموعه گردشگری مدرن و زیبا در کنار ساحل باشد.

چهره ناخوشایند نمای ساحلی جزیره قشم

لاک‌پشت پوزه‌عقابی نمادی مناسب برای قشم

در این مجموعه مطالب سعی می­کنیم به کمک هوش مصنوعی، نمادهایی را برای شهرهای ساحلی ایران طراحی و پیشنهاد کنیم. در قسمت اول به سراغ بوشهر رفتیم و نماد مشعل را برای آن پیشنهاد دادیم. در قسمت دوم به سراغ جزیره قشم رفتیم و نماد «لاک پشت» را برای آن پیشنهاد دادیم چراکه «لاک پشت پوزه عقابی» از جانداران معروف جزیره قشم است.

نماد شهری چیست؟

نماد شهری معمولا یک سازه معتبر و معروف در یک شهر است که معمولا به سمبل و نماد آن شهر تبدیل می‌­شود. مثلا سازه‌­هایی مانند برج میلاد و برج آزادی از نمادهای معروف شهر تهران و حتی ایران محسوب می­‌شوند. معمولا همه شهرهای ساحلی معروف دنیا دارای نماد شهری هستند که در وسط یک مجموعه گردشگری وسیع چند هکتاری قرار گرفته است. به عبارت دیگر، اغلب امکانات و مراکز گردشگری در اطراف این نماد جانمایی می‌­شوند و شکل دهنده معماری شهر است. مطالعه این نمادهای شهری در کشورهای مختلف نشان می­‌دهد که معمولا چند مشخصه مهم را دارا هستند: 1)دارای طراحی منحصربه‌فرد مطابق با فرهنگ، رسوم و تاریخچه شهر هستند. 2)در مجاورت دریا هستند. 3)دارای ارتفاع مناسب (از 50 متر تا چندصد متر وابسته به اهمیت شهر) هستند. 4)مردم امکان حضور در داخل و بالای این نمادها را داشته و می­‌توانند نمای زیبای دریا و شهر را از بالای نماد تماشا کنند.

برج دوحه قطر-Doha Tower Qatar
برج دوحه ، از نمادهای قطر | طراحی قسمت فوقانی آن شبیه به «کلاه‌خودِ» سپاهیان صدر اسلام است و روکش فلزی با الهام از مشربیه (پنجره‌های مشبک عربی) ساخته شده

چرا جزیره قشم به نماد شهری فاخر نیاز دارد؟

جزیره قشم به عنوان بزرگترین جزیره ایرانی خلیج فارس در سالهای اخیر، رشد شتابانی را تجربه کرده است ولی هنوز دچار تحول و دگرگونی نشده است. جزیره قشم برای تغییرات بزرگ و اساسی، نیازمند درآمد گردشگری است و برای ایجاد درآمد پایدار گردشگری نیاز به زیرساخت است و مهمترین زیرساخت گردشگری نیز نماد شهری فاخر است. لذا قشم برای تحولات اساسی، چاره­ای جز احداث یک نماد شهری آبرومند و عظیم ندارد. دانش مهندسی و خلاقیت مهندسان ایرانی باید به کمک توسعه گردشگری ساحلی و دریایی بیاید.

چرا نماد لاک پشت؟

لاک‌ پشت پوزه عقابی با نام علمی Eretmochelys imbricata جانداری دریایی است که علاوه بر ایران در برخی دیگر از نقاط دنیا هم دیده شده اما خانه اصلی آن کشورمان ایران بخصوص جزیره قشم است. ویژگی خاص این‌گونه لاکپشت‌ها، پوزه یا منقار کوتاهشان است، آن‌ها در قسمت دهان منقاری کوچک و خمیده دارند که برای غذا خوردن بسیار کمکشان می‌کند. این لاکپشت‌ها جثه‌ای بزرگ دارند و به صورت میانگین طولشان به یک متر و وزنشان به 80 کیلوگرم می‌رسد. لاک‌پشت پوزه عقابی از زیباترین گونه‌های لاکپشت‌های دریایی محسوب می‌شود.

لاک پشت پوزه عقابی در جزیره ی غیر مسکونی نخیلو در بندر دیر استان بوشهر

لاک‌پشتان پوزه عقابی در طی فصل بهار به سواحل هرمزگان، کیش و قشم می‌آیند تا در شنزارهای نرم این ساحل‌ها تخم‌گذاری کنند. لاک‌پشت‌های ماده با باله‌هایشان در سواحل زیبای خلیج‌فارس چاله‌های کوچکی را حفر می‌کنند که عمقشان حدودا به 30 تا 40 سانتی‌متر می‌رسد و پس از تخم‌ریزی روی چاله را با شن می‌پوشانند تا تخم‌ها از دست شکارچیان در امان بمانند. اگر خوش‌شانس باشید و در زمان تخم‌گذاری لاک‌پشت‌های پوزه عقابی (نیمه دوم اسفند ماه تا اواخر اردیبهشت)، در سواحل کیش و قشم قدم بزنید، نوزادان لاک‌پشتان را می‌بینید که سر از شن‌ها بیرون می‌آورند.

زیستگاه لاک پشت پوزه عقابی در جزیره ی غیر مسکونی نخیلو در بندر دیر استان بوشهر

نمادهای طراحی شده برای قشم به کمک هوش مصنوعی

در حالت اول نمادهایی طراحی شدند که امکان استفاده از فضای داخل آنها وجود ندارد و همانند یک مجسمه توخالی هستند

ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم

در حالت دوم نمادهایی طراحی شدند که امکان استفاده از فضای داخل آنها وجود دارد و از آن فضا به عنوان مجموعه گردشگری، رستوران، فروشگاه و هتل استفاده می­گردد.

ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم
ساختمان لاک پشت - نماد حفظ محیط زیست و توسعه اقتصاد جزیره قشم

هر شهر ساحلی ایران دارای یک نماد شهری شاخص

برای اینکه با صحنه‌­های تاسف­‌آور زیر در گردشگری ساحلی و دریایی ایران مواجه نباشیم چاره‌­ای جز ساخت نمادهای شهری در شهرهای ساحلی ایران نداریم. همین سازه‌­ها ظرف چند دهه آینده تبدیل به میراث فرهنگی و آثار باستانی خواهند شد. پس «از الان باید برای سواحل، آثار باستانی بسازیم».

ساحل شلوغ زشت و بی نظم ماشین ها در بندرعباس - سورو
ساحل شلوغ سورو بندرعباس

آخرین اخبار دریایی:

محمد محمدی

کارشناس ارشد مهندسی دریا

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

شماره 3/ استفاده از کشتی‌ غول‌پیکر از رده خارج به عنوان نماد شهری جزایر هرمز و ابوموسی

ش دی 2 , 1402
زمان مطالعه: 11 دقیقه امروزه طراحی و ساخت نمادهای شهری نه تنها سبب ایجاد هویت شده و معماری شهر پیرامون آن نماد شکل گرفته بلکه زنجیره اقتصادی بسیار بزرگی از مجموعه‌های اداری و تجاری، رستوران‌ها و دیگر مراکز تفریحی را نیز شامل می‌شود. با توجه به اهمیت این موضوع که […]
کشتی متروکه به عنوان مرکز تفریحی و نماد ساحلی جزیره هرمز و جزیره ابوموسی

شاید برای شما جالب باشد